Robert Kowal
Przy ul. Cieszyńskiej, opodal lotniska w Aleksandrowicach, był sławny zakład lotniczy. Sławny! W tym miejscu powstawały szybowce, które trafiały do odbiorców w Europie, Ameryce, Australii i Japonii. Bocian, Zefir, Foka czy Jantar to nazwy znane na całym świecie. W 1999 produkcję przerwano, ale bielska tradycja konstrukcji szybowcowych przetrwała. W budynkach przy lotnisku działa obecnie Allstar PZL Glider, spadkobierca sławnego zakładu. Firma wznowiła produkcję i pracuje nad nowymi projektami.
W tym roku mija 80 lat od powołania Instytutu Szybownictwa w Bielsku, który w 1948 roku został przekształcony w Szybowcowy Zakład Doświadczalny (SZD). Od początku zakład pełnił rolę centralnego ośrodka projektowania szybowców, gdzie powstawały konstrukcje szkolne oraz wyczynowe. SZD dziedziczył tradycje Instytutu Techniki Szybownictwa i Motoszybownictwa we Lwowie.
Przetrwał wojnę w stodole
Symbolem tych pierwszych, pionierskich lat jest historia Salamandry, przedwojennej konstrukcji odtworzonej z udziałem szybowca, który przetrwał wojnę w stodole ok. 20 km od lotniska w Aleksandrowicach. W kolejnych latach SZD wypuścił w świat całą serię nowoczesnych konstrukcji łączących dobre własności pilotażowe ze znakomitą aerodynamiką i wysoką jakością wykonania.
Międzynarodowe rynki zdobywały takie szybowce, jak Bocian czy Zefir i Foka. W latach 70. w Aleksandrowicach powstała rodzina szybowców Jantar. Konkurencyjność polskich statków powietrznych na świecie wzrosła dzięki wprowadzeniu technologii kompozytowych. W najlepszym okresie w zakładzie pracowało kilkaset osób, a bielskie szybowce trafiały do użytkowników w Europie, Ameryce Północnej i Południowej, Australii czy Japonii.
Sukcesy na światowych rynkach
Konstrukcje z Bielska-Białej biły rekordy i odnosiły sukcesy w międzynarodowej rywalizacji sportowej. SZD należał do największych producentów szybowców na świecie. Niestety, zapoczątkowana u progu lat 90. transformacja gospodarcza doprowadziła do zaprzestania działalności zakładu w jego pierwotnej formie.
W 1999 roku po ogłoszeniu upadłości PDPSz PZL-Bielsko, produkcję przerwano, jednak bielska tradycja konstrukcji szybowcowych przetrwała. W budynkach przy aleksandrowickim lotnisku działa obecnie firma Allstar PZL Glider, która wznowiła produkcję szybowców i pracuje nad nowymi projektami.
Zakład odzyskuje dawny blask
Baza odziedziczona po Szybowcowych Zakładach Doświadczalnych stopniowo odzyskuje dawny blask. Na naszych zdjęciach widać produkcję nowych maszyn w różnym stopniu zaawansowania oraz pracowników biura konstrukcyjnego, gdzie doświadczenie łączy się z młodością. Allstar PZL Glider jest właścicielem certyfikatów typów szybowców opracowanych w bielskim SZD, w tym Puchacza, Perkoza, Juniora i Acro.
Jubileusz 80-lecia SZD zbiega się z 90. rocznicą otwarcia lotniska w Aleksandrowicach. Z tej okazji podczas zbliżającej się majówki odbędzie się wydarzenie lotnicze Aerosploty. W dniach 1 i 3 maja zaplanowano dni otwarte w znanej bielskiej społeczności formule pikniku lotniczego, która tym razem wzbogacona zostanie o celebrację jubileuszu SZD.
Pokazy w nowej formule
Na początku maja 2026 w Bielsku-Białej pojawi się mnóstwo historycznych szybowców. Podczas majówki będzie można zapoznać się z różnymi konstrukcjami, zrealizować loty widokowe, zwiedzić aeroklub i fabrykę, zobaczyć, jak powstają szybowce. Zaplanowano też warsztaty modelarskie.
Punktem kulminacyjnym programu będą pokazy lotnicze 2 maja, o czym szczegółowo piszemy w artykułach na witajbielsko.pl.
Robert Kowal
Pokazy lotnicze wracają do Bielska-Białej! Widowiskowe akrobacje, historyczne szybowce i prezentacje legend ZDJĘCIA
Pokaz akrobacji lotniczych w wykonaniu mistrzów. Wielki zlot szybowców w Bielsku-Białej ZDJĘCIA
5
0
0 komentarzy