Nie zawsze trzeba sięgać do wielkich wydarzeń i ważnych dat, żeby opowiedzieć historię miasta. Czasem wystarczy przypomnieć sobie, gdzie chodziło się na lody, ile kosztował bilet na tramwaj albo gdzie kupowało się najnowszą muzykę. Z takich wspomnień mieszkańców Bielska-Białej powstało archiwum, którego fragmenty zostaną udostępnione w dwunastu lokalizacjach na terenie miasta. W sześciu będzie można odsłuchać nagrane głosy.
W ramach projektu „Pamięć miasta” powstaje opowieść o Bielsku-Białej widzianym z perspektywy jego mieszkańców i mieszkanek. Jego twórcy świadomie odchodzą od wielkiej historii, znanych nazwisk i okrągłych rocznic. Interesują ich przede wszystkim zwykłe, osobiste wspomnienia: miejsca spotkań, codzienne zwyczaje, sposoby spędzania wolnego czasu. Po prostu wspomnienia, w których zapisał się upływ czasu.

Autorem może być każdy
Z zebranych opowieści powstaje archiwum społeczne. W październiku jego fragmenty pojawią się w formie wystawy w przestrzeni publicznej. W dwunastu lokalizacjach na terenie miasta będzie można znaleźć punkty wystawowe, a w sześciu miejscach także odsłuchać nagrane głosy. Trasę można przejść w całości albo odwiedzać poszczególne miejsca niezależnie od siebie.
Jak dowiedziało się witajbielsko.pl, lista punktów wystawowych jest na bieżąco uzupełniana (kawiarnie, placówki kultury) o podmioty, które zgodziły się udostępnić kawałek przestrzeni w swoich lokalach (m.in. Spirala, Cremino, Cortado, Preisnerówka, Peleton).
Archiwum na obecnym etapie składa się głównie z nagrań audio, ale także fotografii i zdjęć pamiątek oraz dokumentów. Specyfika archiwum społecznego polega na tym, że jego autorem może być każdy, kto zechce podzielić się swoimi wspomnieniami czy pamiątkami. Na potrzeby archiwum utrwalone zostały głosy osób związanych z Bielskiem-Białą. Nagrania są o mieście, miejscach, wspomnieniach z nim związanych, dzieciństwie czy młodości.

Życie codzienne w mieście
Wystawa jest bezpłatna i będzie dostępna od 10 października (otwarcie o godz. 12.00 na bielskim Rynku) przez ok. 3-4 tygodnie. Następnie zbiory zostaną udostępnione na portalach zbioryspoleczne.pl oraz OSA. Wystawie będzie towarzyszył spacer filozoficzny o pamięci.
Organizatorem wydarzenia jest bielska Fundacja Ibidem. – Działamy na styku kultury i działań społecznych, zajmując się m.in. archiwistyką społeczną, a także tworząc przestrzeń do dialogu, krytycznego myślenia i uważnego przyglądania się miejscu, w którym żyjemy – informuje Adelina Gołębiowska, prezeska fundacji.
Jesień będzie również okazją do spotkań i wspólnego odkrywania miasta. 24 września o godz. 18:00 w Preisnerówce odbędzie się wykład „Życie codzienne w powojennym Bielsku-Białej”, który poprowadzi dr Maciej Bujakowski. Będzie to opowieść o mieście po wojnie, oglądanym przez pryzmat codziennego życia jego mieszkańców. Wykład jest otwarty i nie wymaga wcześniejszego zgłoszenia.

Kolaże ze starych pocztówek
Natomiast 26 września o godz. 10:00 odbędzie się spacer fotograficzny prowadzony przez Leszka Buzderewicza. Uczestnicy spotkają się przy moście na rzece Białej przy ul. 11 Listopada. Z kolei 29 września o godz. 17:30 w Preisnerówce zaplanowano warsztaty „Archikolaże pocztówkowe”, gdzie stare pocztówki i archiwalne fotografie staną się materiałem do tworzenia własnych obrazów i opowieści. Nie trzeba mieć wcześniejszego doświadczenia. Ważniejsze są ciekawość i gotowość do eksperymentowania.
Fundacja Ibidem zaprasza również 8 października godz. 17:30 do Klubokawiarni Aquarium na I piętrze BWA, gdzie odbędą się warsztaty ZIN, podczas których każdy będzie miał okazję stworzyć swoją artystyczną broszurkę o mieście, przeszłości i własnej historii.
Na spacery i warsztaty obowiązują zapisy mailowe fundacjaibidem@gmail.com. W tytule wiadomości należy wpisać nazwę wydarzenia, na które chcemy się zapisać. Projekty „Pamięć miasta” dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a „ZIN BB” ze środków budżetowych Miasta Bielska-Białej – Polskiej Stolicy Kultury.
bb
Zdjęcie tytułowe: Henryk Poddębski (1933). Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe

0 komentarzy